Nauczyciele

Nauczyciel – komentarz merytoryczny

Moduł: Nauczyciele

Zakres danych gromadzonych w systemie informacji oświatowej (w skrócie SIO) regulują:

  1. ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2159, z późn. zm.), zwana dalej ustawą,
  2. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych dziedzinowych gromadzonych w systemie informacji oświatowej oraz terminów przekazywania niektórych danych do bazy danych systemu informacji oświatowej (Dz. U. poz. 1653, z późn. zm.), zwane dalej rozporządzeniem.

Ilekroć w tekście jest odwołanie do ustawy lub rozporządzenia, bez wskazania, o jaką ustawę lub rozporządzenie chodzi, należy przez to rozumieć ustawę i rozporządzenie wymienione powyżej.

DANE O NAUCZYCIELACH, WYCHOWAWCACH, INNYCH PRACOWNIKACH PEDAGOGICZNYCH

Dane o nauczycielach wprowadza się w module Nauczyciele. W zespołach szkół i jednostkach złożonych dane nauczyciela wprowadzamy na poziomie jednostki nadrzędnej, nie podmiotów wchodzących w skład zespołu czy jednostki złożonej. Moduł ten jest widoczny tylko z poziomu jednostki nadrzędnej.

Rejestracja i modyfikacja danych identyfikacyjnych nauczyciela w SIO odbywa się zgodnie z instrukcją Dane identyfikacyjne nauczyciela, zamieszczoną w zakładce Instrukcje techniczne.

1. Zatrudnienie

1.1. Umowy

Podstawa prawna świadczenia pracy

Nauczyciela należy wykazać zgodnie ze stanem faktycznym, wynikającym z dokumentów, na podstawie których jest zatrudniony lub świadczy pracę. Zwykle w jednym zakładzie pracy (szkole, zespole, ośrodku itp.) nauczyciel ma jeden stosunek pracy (tj. jedną umowę o pracę). Może się zdarzyć, że nauczyciel w jednym zakładzie pracy ma więcej niż jeden stosunek pracy. Przykładem posiadania dwóch umów jest sytuacja, gdy część obowiązków nauczyciela to obowiązki, do których nie ma on przygotowania pedagogicznego. W takiej sytuacji należy zarejestrować dwie podstawy prawne świadczenia pracy (dwie umowy). Każda z umów musi mieć inną podstawę prawną. Oznacza to, że nie można mieć dwóch umów o pracę w jednej szkole np. na podstawie mianowania.

Taka sytuacja jest dopuszczalna jedynie w przypadku umów cywilnoprawnych – program dopuszcza wykazanie więcej niż jednej takiej umowy w jednym zakładzie pracy.

Możliwa jest też sytuacja, gdy nauczyciel wykonuje swoje obowiązki na podstawie dwóch (i więcej) umów, ale jedna z nich dotyczy wykonywania obowiązków na podstawie stosunku pracy, a pozostałe na podstawie umów cywilnoprawnych. Przykładowo na podstawie umowy cywilnoprawnej realizowane są zajęcia okresowe.

Podstawę prawną świadczenia pracy wybiera się z listy, zawierającej wykaz form zatrudnienia właściwych dla szkół i placówek publicznych, jak i występujących w szkołach i placówkach niepublicznych.

W przypadku przekształcenia jednego typu umowy w inny typ umowy (np. uzyskanie mianowania) należy zamknąć dotychczasową umowę i wprowadzić nową umowę. Jako datę zakończenia umowy dotychczasowej wpisujemy ostatni dzień jej obowiązywania, zaś jako datę nawiązania stosunku pracy dla nowej umowy wprowadzamy dzień przekształcenia uprzedniego stosunku pracy w nowy.

Miejsce nawiązania stosunku pracy

To pole wypełniane jest automatycznie – jest nim szkoła/placówka, w której zarejestrowany jest nauczyciel. Należy zwrócić uwagę, że dla nauczycieli zatrudnionych w zespołach szkół i/lub placówek, w skład których wchodzą szkoły, miejscem nawiązania stosunku pracy jest odpowiednio zespół lub placówka.

Początek obowiązywania umowy

Należy podać datę dzienną rozpoczęcia obowiązywania danej umowy. W przypadku przeniesienia nauczyciela do innej szkoły za datę początku obowiązywania umowy należy uznać datę rozpoczęcia pracy w szkole, z której nauczyciel został przeniesiony. Natomiast w przypadku przekształcenia umowy o pracę zawartej na podstawie ustawy Karta Nauczyciela (dalej: KN) w umowę zawartą przez mianowanie, za datę początku obowiązywania umowy należy uznać datę, od której obowiązuje umowa na podstawie mianowania.

Ogólny staż pracy

Należy podać staż pracy obliczony jak do ustalenia dodatku za wysługę lat (jeśli jednak wynosi on więcej niż 20 lat należy podać jego faktyczną wartość). W przypadku, gdy nauczyciel ma w danej szkole więcej niż jeden stosunek pracy, dla każdego stosunku pracy staż ogólny powinien być podany odrębnie. Stażu pracy nie wypełniamy dla umów cywilnoprawnych. Zmiany stażu pracy należy wprowadzać zgodnie z faktyczną zmianą.

1.2. Tygodniowy wymiar zajęć

Należy wskazać wymiar zajęć wynikający z umowy o pracę lub aktu mianowania, wypełniając „Tygodniową liczbę godzin pracy” oraz „Pensum” (np. odpowiednio 18 i 18, 22 i 22, 26 i 26). W przypadku nauczycieli zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy tygodniowa liczba godzin pracy może być wartością ułamkową (z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku).

Tygodniowy wymiar zajęć wypełnia się na dany rok szkolny.

Nauczyciel w ramach jednego stosunku pracy powinien mieć przypisany jeden tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć, wynikający z art. 42 ust. 3 ustawy Karta Nauczyciela lub ustalony zgodnie z art. 42 ust. 5c ustawy Karta Nauczyciela.

Pojęcie tygodniowy wymiar zajęć odnosi się zasadniczo do zatrudnienia na podstawie ustawy – Karta Nauczyciela w szkołach i placówkach publicznych. Trzeba w tym kontekście podkreślić, że tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć, o którym mowa w art. 42 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela, dotyczy zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, realizowanych przez nauczyciela bezpośrednio z uczniami (wychowankami). Nie powinien on obejmować innych obowiązków nauczyciela, za wyjątkiem osób pełniących funkcje kierownicze. W przypadku tych osób (dyrektorów, wicedyrektorów, kierowników) w polu tym wpisujemy wymiar zajęć wynikający z umowy o pracę.

W przypadku świadczenia pracy w oparciu o umowy o pracę zawarte na podstawie Kodeksu Pracy (dotyczy to publicznych szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez osoby prawne inne niż jst lub osoby fizyczne oraz niepublicznych szkół i placówek oświatowych), w tygodniowym wymiarze zajęć wykazujemy wyłącznie godziny zajęć dydaktycznych, wychowawczych lub opiekuńczych, realizowanych przez nauczyciela bezpośrednio z uczniami. Należy więc określić, ile godzin zajęć realizowanych przez nauczyciela bezpośrednio z uczniami przypada na pełny etat w danej szkole i taki wymiar zajęć wykazać w polu tygodniowy wymiar zajęć. Np. jeżeli nauczyciel zatrudniony na podstawie przepisów Kodeksu Pracy w pełnym wymiarze (40 godzin tygodniowo), realizuje 25 godzin zajęć dydaktycznych (wychowawczych lub opiekuńczych) to jego tygodniowy wymiar zajęć w SIO wynosił będzie 25 (w polu „Pensum” – również 25). W przypadku osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy, wykazany w SIO tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych powinien oddawać wymiar zatrudnienia tego nauczyciela. Na przykład nauczyciel zatrudniony w wymiarze 20/40 i realizujący w ramach tego wymiaru 15 godzin dydaktycznych w polu tygodniowy wymiar zajęć powinien mieć wpisaną wartość 15 (w polu „Pensum” – 30).

Zaznaczyć również należy, że w przypadku zatrudnienia na podstawie Kodeksu Pracy, uprawnione jest, podobnie jak w przypadku zatrudnienia na podstawie ustawy – Karta Nauczyciela, różnicowanie w jednej szkole/placówce pensum nauczyciela, w zależności od rodzaju jego obowiązków, o ile wynika to z przyjętych w tej szkole/placówce reguł.

W przypadku zmiany wymiaru zatrudnienia w ramach obowiązującej umowy, należy zmodyfikować Tygodniowy wymiar zajęć poprzez wprowadzenie daty zakończenia dla pierwotnego wymiaru zajęć i dodanie nowego wymiaru zajęć.

Przykładowo, nauczyciel mianowany realizujący obowiązki w klasach maturalnych miałby wykazane 18 godzin w „Tygodniowej liczbie godzin pracy” i dodatkowo np. 2 godziny ponadwymiarowe – w okresie od września do kwietnia, następnie np. 14 godzin w „Tygodniowej liczbie godzin pracy” – w okresie maj-czerwiec, a w okresie lipiec-sierpień – 18 godzin.

W przypadku osób pełniących funkcje kierownicze, również obowiązki związane z wykonywaniem tej funkcji powinny być wliczane do tygodniowego obowiązkowego wymiaru zajęć. W polu Obowiązki obowiązki związane z wykonywaniem funkcji kierowniczej powinny być wykazane jako „zniżka godzin z tytułu pełnienia funkcji kierowniczej”.

W przypadku świadczenia pracy w oparciu umowę cywilnoprawną (umowa zlecenia lub umowa o dzieło), nie wyświetla się pole Tygodniowy wymiar zajęć. Liczbę godzin, na realizację których zawarto umowę, realizowanych bezpośrednio z uczniami, należy wykazać w polu Obowiązki.

UWAGA: Nauczycielowi, któremu wypełniono tygodniowy wymiar zajęć należy wypełnić obowiązki. W przypadku niewypełnienia obowiązków program wskaże błąd. Jedynie w przypadku, gdy nauczyciel w roku szkolnym, którego dotyczą obowiązki ma wykazaną jedną z następujących nieobecności:

  • urlop macierzyński, urlop rodzicielski, urlop ojcowski, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • urlop wychowawczy,
  • urlop udzielony na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych,
  • urlop dla poratowania zdrowia,
  • zawieszenie w pełnieniu obowiązków na podstawie art. 83 ustawy Karta Nauczyciela
  • urlop bezpłatny,
  • przeniesienie w stan nieczynny,
  • zwolnienie z obowiązku prowadzenia zajęć na innej podstawie,
  • niezdolność do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą,
  • urlop bezpłatny udzielony na podstawie art. 17 ust. 2 albo ust. 2a ustawy – Karta Nauczyciela,
  • urlop bezpłatny, o którym mowa w art. 174 § 1 Kodeksu Pracy
  • zwolnienie od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki,

możliwe jest wypełnienie tygodniowego wymiaru zajęć bez konieczności wykazywania obowiązków.

W przypadku osób zatrudnionych na stanowiskach wymagających kwalifikacji pedagogicznych w urzędach administracji publicznej, którym nie ustala się tzw. pensum, podaje się tygodniowy wymiar czasu pracy np.: 40/40, a w przypadku osób zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy jako np.: 30/40.

Godziny ponadwymiarowe

Należy podać liczbę godzin ponadwymiarowych, przydzielonych nauczycielowi w arkuszu organizacyjnym na dany rok szkolny. Liczba ta może przyjmować wartość ułamkową. Zgodnie z przepisami godziny ponadwymiarowe nie mogą przekroczyć 50% godzin pensum, a także nie mogą być przydzielane osobie, która jest zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy (dotyczy podstaw prawnych stosunku pracy opartych na przepisach ustawy – Karta Nauczyciela). W przypadku pozostałych podstaw prawnych – przede wszystkim chodzi o umowy zawarte na podstawie Kodeksu Pracy – jest możliwe wykazanie większej liczby godzin ponadwymiarowych niż 50% pensum.

Zwiększony wymiar zajęć

Należy wykazać liczbę godzin zwiększonego wymiaru ponad tzw. pensum, ustaloną dla danego nauczyciela na podstawie art. 42 ust. 2a ustawy – Karta Nauczyciela (nie chodzi tu o godziny, o których mowa w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy – Karta Nauczyciela, ani o godziny ponadwymiarowe).

1.3. Obowiązki

Obowiązki nauczyciela należy wykazać zgodnie z aktualnym tygodniowym rozkładem zajęć, określającym organizację obowiązkowych i nadobowiązkowych zajęć edukacyjnych dla danej szkoły lub placówki, ustalonym na podstawie zatwierdzonego arkusza organizacyjnego. Należy wykazać wszystkie obowiązki nauczyciela, ich typ – według załączonego słownika wraz ze wskazaniem szkoły, w której są one wykonywane, specyfiką oddziału, typem szkoły dla oddziału (jeśli dotyczy) i liczbą godzin. Każdy obowiązek należy wprowadzić odrębnie.

Przez pojedynczy obowiązek rozumie się np. język polski, nauczany w szkole podstawowej, w oddziale integracyjnym, na II etapie edukacyjnym.

Liczba godzin obowiązku oznacza tygodniową liczbę realizowanych godzin. Liczba ta może być wyrażona z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku.

W przypadku pełnienia przez nauczyciela dwóch lub więcej różnych obowiązków należy w pierwszej kolejności wykazać dane o jednym z tych obowiązków, a następnie kolejne obowiązki, które są realizowane przez tego nauczyciela.

W obowiązkach nauczyciela pełniącego funkcję kierowniczą w szkole lub placówce oświatowej powinny być wykazane zarówno faktycznie wykonywane obowiązki dydaktyczne, opiekuńcze lub wychowawcze, np. język polski 4/18 oraz zniżka godzin z tytułu pełnienia funkcji kierowniczej 14/18 (wybrane z grupy obowiązków inne tytuły, na podstawie których nauczyciel ma prawo do wynagrodzenia). W przypadku całkowitego zwolnienia z pełnienia obowiązków dydaktycznych, opiekuńczych lub wychowawczych zniżka godzin odpowiada wymiarowi pensum tego nauczyciela. W przypadku niewykazania zniżki godzin z tytułu pełnienia funkcji kierowniczej nauczyciel będzie traktowany jako niepełnozatrudniony.

Analogiczna sytuacja występuje w przypadku, gdy nauczyciel nie pełni obowiązków zgodnie z przepisami art. 31 ustawy o związkach zawodowych.

UWAGA: Suma godzin w tabeli obowiązki (godzin wszystkich wprowadzonych obowiązków nauczyciela) powinna się równać sumie godzin tygodniowego wymiaru zajęć i godzin ponadwymiarowych albo godzin zwiększonego wymiaru.

UWAGA: Obowiązki muszą zostać wypełnione, jeżeli wypełniony jest tygodniowy wymiar zajęć. WYJĄTEK stanowi sytuacja, gdy nauczyciel w roku szkolnym, którego dotyczą obowiązki ma wykazaną jedną z następujących nieobecności:

  • urlop macierzyński, urlop rodzicielski, urlop ojcowski, urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego,
  • urlop wychowawczy,
  • urlop udzielony na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych,
  • urlop dla poratowania zdrowia,
  • zawieszenie w pełnieniu obowiązków na podstawie art. 83 ustawy Karta Nauczyciela,
  • urlop bezpłatny,
  • przeniesienie w stan nieczynny,
  • zwolnienie z obowiązku prowadzenia zajęć na innej podstawie,
  • niezdolność do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą,
  • urlop bezpłatny udzielony na podstawie art. 17 ust. 2 albo ust. 2a ustawy – Karta Nauczyciela,
  • urlop bezpłatny, o którym mowa w art. 174 § 1 Kodeksu Pracy,
  • zwolnienie od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki.

W takim przypadku możliwe jest pominięcie obowiązków przy jednoczesnym wypełnieniu tygodniowego wymiaru zajęć. Brak podania obowiązków nauczyciela powinien dotyczyć jednak sytuacji szczególnych, np. sytuacji, gdy w związku z przebywaniem przez nauczyciela na urlopie dla poratowania zdrowia, urlopie macierzyńskim, urlopie wychowawczym lub przeniesienia w stan nieczynny, nie określono dla nauczyciela obowiązków na dany rok szkolny w arkuszu organizacyjnym.

UWAGA: Jeśli nauczyciel łączy pracę w połowie wymiaru z urlopem rodzicielskim:

Zgodnie z art. 1821e § 1 Kodeksu Pracy pracownik może łączyć korzystanie z urlopu rodzicielskiego z wykonywaniem pracy u pracodawcy udzielającego tego urlopu w wymiarze nie wyższym niż połowa pełnego wymiaru czasu pracy. W takim przypadku urlopu rodzicielskiego udziela się na pozostałą część wymiaru czasu pracy.

W związku z powyższym w SIO należy wykazać nauczycielowi taki tygodniowy wymiar zajęć jaki wynika z umowy, np. 18/18, a w obowiązkach:

  1. Rodzaj obowiązku: inne tytuły, na podstawie których nauczyciel ma prawo do wynagrodzenia: obniżenie wymiaru czasu pracy na podstawie art. 182 z indeksem 1e Kodeksu Pracy, np. 9/18 i
  2. Przedmiot, którego nauczyciel uczy, np. język polski 9/18.

1.4. Stanowisko

Należy wybrać grupę stanowisk/funkcji w wierszu „Typ stanowiska”, a następnie konkretne stanowisko/funkcję. Nauczyciel zatrudniony w szkole lub placówce oświatowej znajduje się w grupie Pozostałe stanowiska nauczycieli. Jeżeli nie jest nauczycielem żadnej z kategorii wymienionych w tej grupie, należy wybrać stanowisko nauczyciel. Nauczycielowi można przypisać więcej niż jedno stanowisko, np. jeśli pełni on funkcję kierowniczą i jednocześnie wykonuje obowiązki nauczyciela.

W polu „Data rozpoczęcia” domyślnie wyświetla się data rozpoczęcia obowiązywania umowy, jednak istnieje możliwość wybrania innej daty.

1.5. Nieobecności

Nieobecność wykazujemy dla nauczycieli, którzy są zatrudnieni w danej szkole lub placówce oświatowej, jednak nie świadczą pracy. Wykazywanie nieobecności nie dotyczy osób, które przebywają na urlopie wypoczynkowym (informacje o urlopach wypoczynkowych nie są gromadzone w SIO). W sekcji Nieobecność należy wskazać jej przyczynę.

Wszystkie nieobecności związane z opieką nad chorymi dziećmi lub innymi osobami należy wykazać jako zwolnienie od wykonywania pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki.

Nieobecności w pracy z powodu choroby lub opieki nad chorym członkiem rodziny na podstawie ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa można rejestrować jako ciągłe, nawet jeśli faktycznie dana osoba przedłożyła w zakładzie pracy więcej niż jedno zwolnienie. Oczywiście nie może być wtedy między kolejnymi okresami zwolnień żadnego dnia świadczenia pracy.

W nieobecnościach nie należy wykazywać urlopów okolicznościowych i opieki nad dzieckiem z art. 188 Kodeksu Pracy – analogicznie jak nie wykazujemy urlopu wypoczynkowego.

2. Awans zawodowy

Stopień awansu zawodowego przypisany jest do osoby nauczyciela, dlatego stopień awansu zawodowego wypełniany jest tylko raz, niezależnie od liczby stosunków pracy w danej szkole/placówce. W przypadku uzyskania wyższego stopnia awansu zawodowego dyrektor szkoły dodaje informację o kolejnym stopniu.

Dane w tym zakresie można przekazywać wyłącznie, jeśli dla danego nauczyciela zarejestrowana została umowa. Nie wypełniamy awansu dla osób wykonujących zadania nauczyciela na podstawie umów cywilnoprawnych.

Awans zawodowy należy wykazać w odniesieniu do stanu obecnego (bez konieczności wprowadzania informacji o poprzednich stopniach awansu danego nauczyciela).

W polu “Data uzyskania stopnia awansu” należy wpisać datę widniejącą na Akcie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela.

3. Dane dziedzinowe

3.1. Staż pracy pedagogicznej

Należy podać staż pracy w charakterze nauczyciela i na stanowiskach, na których wymagane są kwalifikacje pedagogiczne. O ile ogólny staż pracy jest różny dla dwóch różnych stosunków pracy, o tyle staż pracy pedagogicznej zawsze powinien być taki sam. Staż pracy pedagogiczny to lata pracy danej osoby w charakterze nauczyciela. Należy wprowadzać zmiany stażu pracy pedagogicznej zgodnie z faktyczną zmianą.